Brochure

Atlas | 10 jaar Huis van het Nederlands

Overal Taal

Een tweede taal leren



Albert

Albert

Ik realiseerde me dat je in België ‘dom’ bent als je geen Nederlands spreekt. Tenminste dat was hoe ik me voelde (en hoe ik me soms nog steeds voel). Je kan je beroep niet uitvoeren als je geen Nederlands spreekt en de mensen behandelen je soms als een baby die probeert om zijn eerste woordjes te zeggen!

gemakkelijk leren

Is een tweede taal leren gemakkelijk?

Een tweede taal leren is niet gemakkelijk. Hoe snel je een tweede taal leert, hangt af van:

1. Je leeftijd

Naarmate je ouder wordt, neemt de flexibiliteit van de hersenen af.

2. Je moedertaal

Deze voorbeelden tonen dat je moedertaal bepaalt wat je juist moeilijk vindt aan een tweede taal.

Zinsbouw

Ik rijst koop

Iemand met Turks als moedertaal kan problemen ervaren met Nederlandse werkwoorden. In het Turks komen werkwoorden namelijk altijd achteraan in de zin.

grammatica

Carlos werkt in Gent. Zij is boekhouder

In sommige talen bestaan er geen aparte woorden voor ‘hij’, ‘zij’ en ‘het’.

klankverschillen

Lijst met flietjes

In het Chinees zijn ‘l’ en ‘r’ geen klanken die voor een betekenisverschil zorgen.

uitspraak

Buur klinkt als boer, euro klinkt als oiro

‘U’ klinkt in vele talen als ‘oe’, terwijl ‘eu’ dikwijls klinkt als ‘o’ of ‘oi’

3. Andere factoren

slider

  De kans is groot om snel en gemakkelijk Nederlands te leren.

  Nederlands leren zal een langzaam en moeilijk leerproces zijn waarbij veel ondersteuning nodig is. De kans bestaat dat de kennis van het Nederlands altijd beperkt zal blijven.

Hoe leer je een tweede taal?

Je herinnert je het misschien nog van vroeger: woordenlijstjes van buiten leren, tekstjes vertalen en grammaticale regels leren. Zo leerden de meeste mensen een tweede taal. Vandaag loopt het anders. Vandaag kijken de docenten naar de behoeften van hun leerlingen. Ze doen dit op deze manier omdat leren beter gaat als:

  • de thema’s van de lessen aansluiten bij het dagelijks leven
  • cursisten een taal leren in een relevante context met veel taalaanbod
  • cursisten leren uit hun fouten en van de feedback die ze krijgen
hoe leren

Wat als het niet lukt om een tweede taal te leren?

Weinig mensen slagen erin om een tweede taal volledig te beheersen. Soms lukt het ook helemaal niet. Mensen met goede moed en inzet krijgen niet altijd waar ze hard voor knokken.

In Vlaanderen bestaat er leerplicht tot 18 jaar. In andere delen van de wereld is dat dikwijls niet het geval. Heel wat nieuwkomers zijn laaggeletterd in hun moedertaal of zelfs volledig analfabeet.

Helena volgde drie jaar Nederlandse les in een traject voor analfabeten die traag leren. Ondanks haar grote motivatie lukt het haar niet om vooruitgang te boeken.

Helena hoort bij de groep NT2-cursisten voor wie Nederlands leren lezen, schrijven en spreken in een klas moeilijk is of niet lukt. Dit komt omdat ze het moeilijk hebben met:

  • zicht op eigen competenties, wensen en mogelijkheden in de toekomst
  • schoolse en of cognitieve vaardigheden
  • kennis van de wereld
  • inlevings- en abstractievermogen
  • het geleerde van in de klas te gebruiken in een andere situatie en omgekeerd.


Analfabetisme

Mensen die niet kunnen lezen en schrijven noemen we analfabeten. Veel volwassen analfabeten weten niet goed wat woorden zijn en nog minder wat klanken zijn. Ze denken vaak dat schriftelijke taal iets anders is dan mondelinge taal.

Sommige analfabeten maken zich moeilijk los van de betekenis van een woord. Voor veel analfabeten is ‘trein’ een langer woord dan ‘lieveheersbeestje’.

Voor een anderstalige analfabeet wordt Nederlands als tweede taal leren dus extra moeilijk: hij moet zowel het Nederlands leren begrijpen en spreken als gealfabetiseerd geraken in die voor hem vreemde taal.

wat als het niet lukt


Laaggeletterheid

Ook Nederlandstaligen worstelen met laaggeletterdheid. Zo zijn in Vlaanderen één op zeven mensen laaggeletterd. Deze mensen hebben ooit leren lezen en schrijven, maar beheersen dit onvoldoende om mee te kunnen.

Daardoor bouwen ze een achterstand op de rest van de samenleving op. Onze huidige kennismaatschappij stelt namelijk hoge eisen als het gaat over lezen en schrijven. Denk maar aan polissen van de verzekering, belastingaangiften, e-mails, zoeken van informatie op het internet, …

Annie: “Aan de schoolpoort van mijn zoon spitste ik altijd mijn oren: Moesten ze iets speciaals mee naar school brengen? Ik kon immers de briefjes in de schooltas niet lezen.”

worstelen met laaggeletterdheid